Collective Çukurcuma Küratörlüğünde ‘Bilgelik Evi’

Makam ve mercileri, ne kadar taçlandırılmış ve kürklere bezenmiş olurlarsa olsunlar, kütüphanelerimize kabul etmek ve bizlere nasıl okuyacağımızı, ne okuyacağımızı, okuduğumuza ne değer vereceğimizi söylemelerine izin vermek, bu sığınaklarımızın nefesi olan özgürlük ruhunu yok etmektir. Geri kalan her yerde geleneklere ve yasalara boyun eğebiliriz; burada ise asla.”

Virginia Woolf, Kitap Nasıl Okunmalı?, 1925

Yüzyıllardır kütüphaneler, kaos ve düzen arasındaki gerilimde yer alan, hayata ve uzaya dair bilgileri düzenlemek, okumak ve yorumlamak için var olan mekanlar olarak algılanıyor ve zaman zaman politik önemleri göz ardı edilebiliyor. Bilgelik Evi örneğinde olduğu gibi, kütüphaneler aynı zamanda araştırma, öğrenme ve paylaşma merkezleri olarak da biliniyor. Bu sebeple de, halk kütüphaneleri, politik güç ve kültürel kimliğin inşası için önemli hale geliyor.

Halk kütüphaneleri, bilgiye ve kültürel mirasa özgür erişimin merkezleri olarak özgürlük için verilen politik mücadelelerde de önemli rol oynuyorlar. Kamusal alan olan bu kütüphaneler, bireylerin bir araya gelerek fikir paylaşımlarında bulunabileceği mekanlar olmasıyla da öne çıkıyor. İster istemez konuşma ve ifade özgürlüğü gibi konuları akla getiren bu kütüphaneler; İstanbul’da Gezi Parkı protestoları sırasında kurulan kütüphane ve iç savaşın devam ettiği Suriye’de geçen sene Darayya şehrinde kurulan “Gizli Kütüphane” örneklerinde de görüldüğü gibi toplumsal direniş, özgürlük ve eylem hareketlerinde de ayrı bir önem kazanıyor.

Collective Çukurcuma bu kütüphanelerin gücünden ve Foucault’nun arşivleri “ifadeleri oluşturan ve dönüştüren” sistemler olarak tanımlamasından yola çıkarak, Türkiye’nin içerisinde ve dışarısında son dönemde şiddetini artarak deneyimlediğimiz bilgi sansürüne ve güncel sosyo-politik duruma ışık tutmak amacıyla, konu üzerinde göz ardı edilemeyecek söylemi olan sanatçılar ve araştırmacılarla kendi arşiv-kütüphanesini inşa etti.

Varlıkları tehdit altında olan kitapların doğalarına felsefi, sosyolojik ve politik açılardan tekrar bakabilmeyi hedefleyen “Bilgelik Evi” sergisiyle de ‘Arşivi yeniden, beraber düşünmenin sonuçları neler olabilir?’ diye soruyor. Bilgelik Evi’nde Mohamed Abdelkarim, Burak Arıkan, Mahmoud Bakhshi, Yael Bartana, Mehtap Baydu, Kürşat Bayhan, Ekin Bernay, Burçak Bingöl, Nicky Broekhuysen, Hera Büyüktaşçıyan, Cansu Çakar, Ramesch Daha, Didem Erk, Viron Erol Vert, Işıl Eğrikavuk, Deniz Gül, Beril Gür, Lawrence Abu Hamdan, Ali Kazma, Yazan Khalili, Göksu Kunak, Fehras Publishing Practises, İstanbul Queer Art Collective, Mona Kriegler, Elham Rokni, Natascha Sadr Haghighian & Ashkan Sepahvand, Sümer Sayın, Erinç Seymen, Bahia Shehab, Walid Siti, Ali Taptık, Erdem Taşdelen, Özge Topçu, Ali Yass, Ala Younis, Eşref Yıldırım gibi sanatçılar yer alırken, evin küratörlüğünü Collective Çukurcuma (Naz Cuguoğlu and Mine Kaplangı) yapıyor.

15. İstanbul Bienali kamusal programı kapsamında gerçekleştirilen, Nejat Eczacıbaşı Binası, Giriş Katı’ndaki kütüphane 12 Eylül – 12 Kasım 2017 tarihleri arasında, Salı-Cuma 10:00- 18:00 saatleri arasında gezilebiliyor.

Ayrıca, Gökcan Demirkazık ile beraber kurulmuş olan Kolektif Çukurcuma Okuma Grubu, “Nasıl bir araya geliriz?/Nasıl ayrı düşeriz?” başlığı altında her hafta okuma buluşmaları düzenliyor. Sanatçı, akademisyen ve küratörlerin de davetli konuşmacı olarak katılacağı bu buluşmalar Perşembe günleri saat 19-21 arasında gerçekleşecek. Katılım herkese açık, ancak mekân kapasitesi sınırlı olduğu için collectivecukurcuma@gmail.com’a kayıt için email atılması gerekiyor.

*Bilgelik Evi, 8. yüzyılın başlarında Bağdat şehrinde farklı coğrafyalardan toplanmış, çeşitli dillerde felsefe, sanat, bilim ve tarih alanlarında yazılmış binlerce kitabın bulunduğu bir kütüphane (Bayt-al Hikma) olarak kurulmuştur. Her gün çatısı altında Arapça, Farsça, Latince, Grekçe ve İbranice’den dönemin en önemli felsefe ve bilim kitapları çevrilmiş ve bu sayede Bilgelik Evi farklı coğrafyalardan yüzyıllar boyunca izlenen bir araştırma merkezi haline gelmiştir.

 

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.